Η τραγική ιστορία των εργαζομένων στο Μουνάρ

 

 

Οι μισθοί είναι τόσο χαμηλοί και οι συνθήκες διαβίωσης τόσο κακές, ώστε οι εργαζόμενοι στις φυτείες και οι οικογένειές τους είναι υποσιτισμένοι και εκτεθειμένοι σε θανατηφόρες ασθένειες

Το Μουνάρ είναι μια πόλη μέσα στα βουνά στα δυτικά της Ινδίας. Τουριστικός προορισμός, άλλοτε θέρετρο για τη βρετανική ελίτ, είναι γεμάτη φυτείες τσαγιού. Τις τελευταίες ημέρες, η εικόνα της άλλαξε. Επί εννέα εικοσιτετράωρα 10.000 γυναίκες κρατούσαν αποκλεισμένους δρόμους - κλειδιά. Είναι εργαζόμενες στις φυτείες, και ζητούσαν αύξηση στους μισθούς τους. Το βρετανικό δίκτυο BBC πραγματοποίησε μια έρευνα για το τι κρύβεται πίσω από το «εθνικό ποτό» της Βρετανίας. Και φέρνει στο φως «επικίνδυνες και ταπεινωτικές συνθήκες ζωής και δουλειάς».
Το Radio 4 και το BBC News πήγαν στο Άσαμ, στη βορειοανατολική Ινδία, και βρήκαν εργαζόμενους στις φυτείες τσαγιού να ζουν σε κατεστραμμένα σπίτια με άθλιες συνθήκες υγιεινής. Πολλές οικογένειες δεν είχαν τουαλέτες και αναγκάζονταν να χρησιμοποιούν τους θάμνους τσαγιού.
Οι μισθοί είναι τόσο χαμηλοί και οι συνθήκες διαβίωσης τόσο κακές, ώστε οι εργαζόμενοι στις φυτείες και οι οικογένειές τους είναι υποσιτισμένοι και εκτεθειμένοι σε θανατηφόρες ασθένειες. Σε κάποιες φυτείες, η κάμερα κατέγραψε παιδιά να εργάζονται.
Οι εργάτες στις φυτείες του Άσαμ πληρώνονται 1,3 ευρώ την ημέρα. 9 στους 10 ασθενείς που φτάνουν από τις φυτείες σε ένα από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της περιοχής είναι υποσιτισμένοι, σύμφωνα με τον ιατρικό διευθυντή του Assam Medical College. Ο καθηγητής ΑΚ Das λέει, είναι συχνές οι «ασθένειες της φτώχειας», με πολλούς ασθενείς να φτάνουν με διάρροια, μολύνσεις του αναπνευστικού, δερματικές βλάβες και σοβαρές αρρώστιες, όπως φυματίωση και μηνιγγίτιδα. Ο ίδιος περιγράφει παιδιά να εισάγονται στο νοσοκομείο τόσο εξασθενημένα από την έλλειψη τροφής ώστε δίνουν μάχη για να ξεπεράσουν ιάσιμες ασθένειες, και μόλις τα καταφέρουν και φύγουν από το νοσοκομείο, να υποτροπιάζουν.
Και τα περιστατικά δεν τελειώνουν εκεί. Το BBC μίλησε με ένα κορίτσι που δήλωσε ότι είναι 14 χρόνων. Μάζευε τσάι σε φυτεία, και είπε ότι δούλευε συνεχόμενα επί δύο μήνες. Η φυτεία ανήκει στη θεωρούμενη υψηλού κύρους εταιρία Doomur Dullung, από τις παλαιότερες του κόσμου. Προμηθεύει εμπόρους και εταιρίες όπως οι Twinings, Yorkshire Tea, Harrods και Forthum and Mason.
Σε άλλη φυτεία, της Assam Company, εργάτες ψέκαζαν με εντομοκτόνα χωρίς τον προστατευτικό εξοπλισμό που απαιτείται από τον νόμο. Οι ίδιοι είπαν ότι τους δίνεται μια φορά τον χρόνο, φθείρεται σε λίγους μήνες και δεν αντικαθίσταται.
Ο καθηγητής Ντας λέει ότι συχνά βλέπει ασθενείς με σοβαρές παρενέργειες από την έκθεση σε εντομοκτόνα. Η Assam Company έκανε λόγο για «αβάσιμες και ψευδείς» υποθέσεις.
Ο διευθυντής μιας φυτείας που ανήκει σε έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τσαγιού στον κόσμο, τη McLeod Russel, περιγράφει ως «μη αποδεκτές» τις συνθήκες για κάποιους εργαζόμενους. Οι φυτείες της McLeod Russel στο Άσαμ προμηθεύουν με τσάι εταιρίες στις οποίες ανήκουν οι Liptons, Tetley, Twinings, και PG Tips.
Το δίκτυο BBC αναφέρει ότι στον ρεπόρτερ του δεν επιτράπηκε η είσοδος σε μια από τις φυτείες της McLeod Russel, και ότι κρατήθηκε για λίγο μέσα στο εργοστάσιο.
Τον περασμένο χρόνο, το Ινστιτούτο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων της Νομικής Σχολής του Columbia δημοσιοποίησε μια μεγάλη μελέτη για τις συνθήκες σε φυτείες μέρος των οποίων ανήκει στον ινδικό βιομηχανικό «γίγαντα» Tata. Η έρευνα μιλά για «απάνθρωπες και βάναυσες» συνθήκες σε ολόκληρη τη βιομηχανία.
Όλες οι φυτείες που επισκέφθηκε το BBC έχουν πιστοποιηθεί από τη Rainforest Alliance, μη κυβερνητική οργάνωση που υποστηρίζει ότι εργάζεται με στόχο να διατηρήσει τη βιοποικιλότητα και «να προστατεύσει τους εργαζόμενους, τις οικογένειές τους και τις τοπικές κοινότητες».
Ο Στέφεν Έκα, ακτιβιστής της τοπικής μη κυβερνητικής οργάνωσης NGO PAJHRA λέει ότι η πιστοποίηση που έδωσε η Rainforest Alliance αφορά περισσότερο «την πώληση τσαγιού παρά την εξουσιοδότηση των εργαζόμενων».
Πολλές εταιρίες δήλωσαν ότι βλέπουν με προσοχή τα ευρήματα της έρευνας του BBC και ότι θα εργαστούν για τη βελτίωση της κατάστασης. Τα πολυκαταστήματα Harrod’s ανακοίνωσαν ότι αποσύρουν το τσάι της Doomur Dullung από τα ράφια τους.
Την ίδια ώρα, στην επαρχία Μουνάρ, μετά την πολυήμερη απεργία των χιλιάδων γυναικών, η διοίκηση της εταιρίας Kannan Devan Hill Produce (KDHP) συμφώνησε να δώσει 8,33% μπόνους στους εργαζόμενους στις φυτείες τσαγιού και ένα έχτρα ποσό 11,66%. Το ζήτημα της αύξησης του μισθού θα συζητηθεί αργότερα αυτό τον μήνα. Και η κάθε γουλιά τσαγιού ίσως έχει πια λίγο διαφορετική γεύση.

----------
Annalechchamy, η γυναίκα που φέρνει την αλλαγή στις συνθήκες εργασίας της Σρι Λάνκα

Το νησιωτικό κράτος της Σρι Λάνκα στον Ινδικό Ωκεανό είναι φημισμένο σε όλο τον κόσμο για τα πανέμορφα τοπία και την πλούσια πολιτιστική του κληρονομιά, αλλά και για το αρωματικό τσάι που παράγει. Αντιπροσωπεύοντας το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής τσαγιού, το πασίγνωστο «τσάι Κεϋλάνης» καλλιεργήθηκε αρχικά από τους Βρετανούς τον 18ο αιώνα. Παραμένει ένα από τα κύρια εξαγωγικά προϊόντα της χώρας και ζωτική πηγή απασχόλησης.
Λιγότερο γνωστή είναι η ιστορία των φυτειών τσαγιού της Σρι Λάνκα, που μετρούν πάνω από 150 χρόνια ύπαρξης και θεωρούνται από πολλούς ως συνώνυμο της αποικιοκρατίας. Οι Ταμίλ που κατάγονται από τη νότια Ινδία εξακολουθούν να αποτελούν μεγάλο ποσοστό του εργατών στις φυτείες της Σρι Λάνκα. Οι πρόγονοί τους μεταφέρθηκαν στον νησί για να εργαστούν στις φυτείες με ένα απάνθρωπο σύστημα, τη δουλοπαροικία. Οι συνέπειες αυτού του συστήματος είναι ακόμη αισθητές, καθώς πολλά μέλη της κοινότητας των φυτειών τσαγιού εξακολουθούν να είναι εθνοτικά, γλωσσικά και οικονομικά περιθωριοποιημένα.
Μια από τις εργάτριες, η Annalechchamy, είναι μια συνεσταλμένη και σεμνή νεαρή γυναίκα. Εργαζόμενη σε φυτεία τσαγιού, σκεφτόταν ότι οι συνθήκες εργασίας που βίωναν γενιές εργατών πριν απ΄αυτήν δεν θα άλλαζαν ποτέ. Όπως και άλλοι εργάτες στις φυτείες, η Annalechchamy δεν είχε ούτε τα στοιχειώδη δικαιώματα πολίτη μέχρι το 2003, όταν ψηφίστηκε ο νόμος για τη χορήγηση ιθαγένειας σε απάτριδες. Φοβόταν ακόμη και να μιλήσει στον υπεύθυνο της φυτείας, πόσω μάλλον να διαπραγματευτεί τα δικαιώματα των εργαζομένων. Μια μέρα όμως αυτό επρόκειτο να αλλάξει.
Ξεκίνησε η πρωτοβουλία «Including the Excluded» που έχει ως στόχο τη βελτίωση της ζωής των εργατών στις φυτείες τσαγιού. Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται από την οργάνωση CARE International και χρηματοδοτείται από την ΕΕ. Η Annalechchamy ήταν μεταξύ των δικαιούχων. Χάρη στην πρωτοβουλία, η Annalechchamy απέκτησε εσωτερική δύναμη και αυτοπεποίθηση. Με την επιμόρφωση που έλαβε σε θέματα ηγεσίας και τις δυνατότητες που δόθηκαν για συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, η Annalechchamy προσπαθεί τώρα, σιγά - σιγά, να υπερνικήσει τις κοινωνικές αντιλήψεις που αποθαρρύνουν τις γυναίκες να καταλαμβάνουν θέσεις ευθύνης. Η συμμετοχή στην πρωτοβουλία της έδωσε δύναμη ώστε να γίνει μια από τις πρώτες γυναίκες που βρέθηκαν στην ηγεσία τοπικών συνδικαλιστικών οργανώσεων. Αμφισβητεί και θέλει να αλλάξει βαθιά ριζωμένες νοοτροπίες.
Και κυρίως, έφθασε στο σημείο να αναγνωρίζει ότι όσα έχει να πει είναι σημαντικά και ότι έχει τη δύναμη να επηρεάσει και να αλλάξει τα πράγματα.
Οι γυναίκες που εργάζονται στις φυτείες είναι εξαιρετικά ευάλωτες και συχνά αντιμετωπίζουν διακρίσεις στην οικογένεια, την κοινότητα και τον χώρο εργασίας. Οι πατριαρχικές νοοτροπίες θέτουν στενά όρια στους ρόλους των ανδρών και των γυναικών, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να αναλαμβάνουν λιγότερο δημόσιους ρόλους και περισσότερο ρόλους υποταγής στην οικογένεια και την κοινωνία, παρόλο που η συνεισφορά τους είναι σημαντική.
Περιορισμένες στο να συλλέγουν φύλλα τσαγιού, γυναίκες όπως η Annalechchamy δεν έπρεπε μόνο να εργάζονται περισσότερες ώρες και περισσότερες ημέρες τον χρόνο από τους άνδρες, αλλά ήταν επίσης υποχρεωμένες να εργάζονται στην ύπαιθρο, συχνά υπό δύσκολες καιρικές συνθήκες. Ανεπίσημα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα ποσοστά βίας λόγω φύλου είναι ιδιαίτερα υψηλά στις φυτείες. Ωστόσο τα περιστατικά αυτά δεν καταγγέλλονται συνήθως, καθώς οι κοινωνικοί κανόνες δικαιολογούν τέτοιες συμπεριφορές. Επιπλέον, η περιορισμένη γνώση και κατανόηση των δυνατοτήτων προσφυγής αποτρέπει τις γυναίκες από το να ζητούν βοήθεια.
Μόλις η Annalechchamy ανέλαβε την ηγεσία του τοπικού συνδικάτου, οι αυστηρά καθορισμένοι κοινωνικοί ρόλοι τέθηκαν υπό αμφισβήτηση. Ελπίζει ότι τώρα θα συζητούνται περισσότερα θέματα που αφορούν τις γυναίκες. Η Annalechchamy θυμάται: «Ξεκίνησα ως εθελόντρια, αλλά χάρη στην επιμόρφωση που έλαβα δεν φοβάμαι πια να μιλώ στον υπεύθυνο της φυτείας ... Μιλώ ελεύθερα!».
Οι υπεύθυνοι της φυτείας έχουν επίσης ασπαστεί αυτή την αλλαγή. Ο Alex Samuel, τότε υπεύθυνος της Carolina Estate, Watawala Plantations, είπε: «Η δυνατότητα που έχουμε πλέον να μιλάμε ανοικτά στα κοινοτικά αναπτυξιακά φόρουμ, ωφελεί και τις δύο πλευρές. Οι εργάτες κατανοούν καλύτερα τις απαιτήσεις μας και έτσι μπορούν να αποδέχονται τις απόψεις της διοίκησης για ορισμένα θέματα. Η παραγωγικότητα αυξήθηκε και τα εργασιακά προβλήματα είναι σπάνια. Από την πλευρά τους, οι εργαζόμενοι έχουν άμεση πρόσβαση στη διοίκηση και μπορούν να εξηγούν απευθείας τις ανάγκες τους και να αναζητούν τρόπους με τους οποίους η διοίκηση μπορεί να τους βοηθήσει».

----------
Η βοήθεια της ΕΕ
Η ΕΕ επιδιώκει να βελτιώσει την αγροτική ανάπτυξη και να ενισχύσει τη θέση των εργαζομένων, ειδικότερα των γυναικών, στη Σρι Λάνκα.
- Το 80% του πληθυσμού της Σρι Λάνκα ζει σε αγροτικές περιοχές και το 70% απασχολείται στη γεωργία.
- Πάνω από το 90% των φτωχών ζουν στις βορειοανατολικές αγροτικές περιοχές και σε φυτείες τσαγιού και καουτσούκ στις επαρχίες Central και Uwa.
- Η μεγαλύτερη πρόσβαση των γυναικών στην εργασία και στα δικαιώματά τους συμβάλλει στην ευημερία των εργαζομένων και των νοικοκυριών.
- Οι εργάτες είναι συνήθως απόγονοι των Ταμίλ που μεταφέρθηκαν από την Ινδία τον 19ο αιώνα για να εργαστούν στις φυτείες τσαγιού και καφέ.
- 1,25 εκατομμύρια άτομα, ή το 6,2% του πληθυσμού, ζουν σε φυτείες της επαρχίας Central.
- Οι κοινότητες αυτές έχουν πολύ χαμηλές επιδόσεις σε όλους σχεδόν τους αναπτυξιακούς δείκτες και κακές συνθήκες υγείας και εκπαίδευσης.
- Οι κοινότητες των φυτειών είναι πατριαρχικές. Πολύ λίγες γυναίκες κατέχουν ηγετικές θέσεις και η βία λόγω φύλου είναι ευρύτατα διαδεδομένη.
- Η ΕΕ χορηγεί 30 εκατ. ευρώ ετησίως για αγροτική ανάπτυξη σε ορισμένες από τις φτωχότερες περιοχές στις επαρχίες Central και Uwa.
- Η ΕΕ χρηματοδότησε δύο έργα που υλοποιεί η CARE International, σε στενή συνεργασία με τις τοπικές αρχές και τον ιδιωτικό τομέα.
- Από τα έργα επωφελούνται συνολικά πάνω από 465.727 εργάτες καταγωγής Ταμίλ, με μεγάλο ποσοστό γυναικών.

 

Council of Europe